Visit Us On FacebookVisit Us On TwitterVisit Us On YoutubeVisit Us On Instagram
Responsive banner image
 

Teknik Çağında Dua Etmeyi Öğrenmek

0

Tavares, on parmağında on marifeti olan bir yazar. Ne kadar şaşırtıcı ve yenilikçi olduğunu Teknik Çağında Dua Etmeyi Öğrenmek’te gösteriyor.

Avrupa edebiyat çevrelerinde son yıllarda adından en çok sözünü ettiren yazarlarından biri Gonçalo M. Tavares. Kendisi gibi Portekizli olan büyük yazar Saramago, bir söyleşisinde Tavares’i, “Böyle genç yaşta bu kadar iyi yazması sinir bozucu. İnsanın onu dövesi geliyor,” diyerek övüyor. Eninde sonunda mutlaka Nobel Ödülü’nü alacakmış Saramago’ya göre. Bu arada Kırmızı Kedi Yayınevi dördüncü Tavares romanını çıkarmış. O halde ülkemizde henüz fazla tanınmayan bu yazarı son çıkan romanı vesilesiyle biraz daha yakın plana almakta fayda var. İçeriği gibi adı da sıra dışı bu romanın: Teknik Çağında Dua Etmeyi Öğrenmek.

KitapEki
KitapEki

Dünyanın belirsiz bir yerinde, belirsiz bir zamanında, cerrah Lenz Buchmann bir gün yaşadığı hayatın kendisine yetmediğine karar verir ve siyasete atılır. Ancak Buchmann sıradan biri değildir: Sadist bir baba tarafından, sadistçe yöntemlerle kelimenin tam anlamıyla bir “avcı” olarak yetiştirilmiştir. Kendisi dışındaki her şey ve herkes, onun yaşayan en güçlü insan olması önünde bir engel ya da fırsattır. En güçlü olmak demek de, en tepede olmak, deyim yerindeyse bir tür Tanrı olmaktır. Bir Tanrı gibi bütün insanlara ve onların yaşantılarına hükmedebileceği en uygun yer de elbette siyasettir. Böylece Buchmann “Parti”ye girer ve iktidarın basamaklarını tırmanmaya başlar. Buchmann yükseldikçe, kendisinin ve çevresinin yıkımı da hızlanacaktır.

Buchmann’ın, elindeki güç arttıkça yaşadığı dönüşüm, Tavares tarafından ustaca kurgulanmış alegorilerle veriliyor. Roman ilerledikçe Buchmann, insanın kendisiyle ve doğayla girdiği mücadelenin bir simgesine dönüşüyor. Günümüzde hiç de insanoğlunun lehine bitmeyecek gibi görünen bu narsistik ve güce tapan mücadele, Buchmann karakterinde ürkütücü bir hal alıyor. Bu ürkütücülüğün baş nedeni, kötülüğün somutlaşmış halini temsil eden “canavar” Buchmann’ın, aslında kendimizden sakladığımız içimizdeki canavarlara ayna tutması, onları adeta dokunarak dürtmesi.  Şüphesiz Buchmann’ı bir karikatür olarak değil de, kanlı canlı, realist bir karakter olarak canlandırarak bu etkiyi uyandırabilmek, Tavares’in ne kadar iyi bir yazar olduğunu da gösteriyor. Buchmann hem en usta “avcı” ama hem de gayet sıradan, “bizden” biri. Filozof Hannah Arendt’in, kötülüğün aslında soyut bir şey olmadığını, onu yanı başımızda, komşuda, sokaktaki insanda aramamız gerektiğini ifade eden “kötülüğün sıradanlığı” deyimi, Buchmann karakterinde cisimleşiyor.

Roman aynı zamanda, kötülük kavramını, insan ve güç arasındaki ilişki üzerinden sorguluyor. İnsan güce sahip olduğunda nasıl dönüşür? Elindeki gücü korumak ya da artırmak için neler yapabilir?  Güç , insanları ve toplumları nasıl yaratır ve onları nasıl yok eder? Bu sorular daha önce sorulmuş olabilir. Ancak Tavares, felsefe geçmişini yazarlık yeteneğiyle birleştirerek, bu soruları bambaşka düzlemlerde ele alıyor. Örneğin, insan bedeninin içinde, sağlık ve hastalık arasında süren bir savaşla, bir ovada iki ülkenin birbiriyle silahlarla yaptığı savaşı karşılaştırdığı sayfalar ya da cerrahın ameliyat esnasında tuttuğu neşterin hareketlerini betimlediği paragraflar, okurun belleğine kazınıyor.

Teknik Çağında Dua Etmeyi Öğrenmek, okurun hemen sindirip tüketeceği bir roman değil. Tavares okurdan açık açık metin üzerine düşünmesini, gerekirse tekrar okumasını, metne dahil olmasını talep ediyor. Bunun nedeni, kitabın zor anlaşılır olması ya da metnin karmaşıklığı değil, tersine rahat okunan, akıp giden bir roman. Ancak Tavares’in kurguladığı dil ve kullandığı alegoriler, romanı farklı analizlere açık bir zemine taşıyor.

Tavares’in bu son romanı, yayımlandığı yıl Fransa’da en iyi yabancı roman ödülünü kazanmış. Ayrıca pek çok prestijli edebiyat ödülünün sahibi olan Tavares’in kitapları 20’den fazla dile çevrilmiş. Roman dışında tiyatro ve radyo oyunları, makaleler ve küçük ansiklopediler de hazırlayan Tavares, on parmağında on marifeti olan bir yazar. Ne kadar şaşırtıcı ve yenilikçi olduğunu Teknik Çağında Dua Etmeyi Öğrenmek’te gösteriyor: Saramago’ya hak vermemek zor.

 

  • Teknik Çağında Dua Etmeyi Öğrenmek
  • Yazar: Gonçalo M. Tavares
  • Çeviri: İpek Gürsoy Manavbaşı
  • Türü: Roman
  • Baskı Yılı: Ocak 2017
  • Sayfa Sayısı: 258 Sayfa
  • Yayınevi: Kırmızı Kedi Yayınevi

 

Latest posts by Barış Albayrak (see all)

FACEBOOK YORUMLARI

Yorum

Cevap Yazın

Lütfen gördüğünüz rakamları bitişik olarak yazınız! *