Visit Us On FacebookVisit Us On TwitterVisit Us On YoutubeVisit Us On Instagram
Responsive banner image
 

Wolfgang Borchert: Bu savaş karşıtı yazarı tanıyor musunuz?

0

Wolfgang Borchert Ama Fareler Uyurlar Geceleyin‘de, İkinci Dünya Savaşı’nın insanlığı ve insanları paramparça eden vahşetini öyle bir anlatmış, öyle bir öyküleştirmiş ki, savaşın bütün yıkıcılığını yıllar yıllar sonra okurken bile hissediyorsunuz.

Wolfgang  Borchert… Wolfgang Borchert… Wolfgang Borchert… Bu ismi sayfalarca yazmak istiyorum ve mümkünse her yere kazımak. Nasıl bir kitap, nasıl bir anlatı? İnanılmaz. Bakın bu “inanılmaz” tarifi, Wolfgang Borchert’in Ama Fareler Uyurlar Geceleyin isimli kitabını okuyan herkes tarafından söylenen kısacık bir tarif. İnanılmaz. Ben de kitapta okuduğum neredeyse her öykünün üzerine -inanılmaz, inanılmaz güzel- diye notlar aldığımı sonradan fark ettim. İster kitabın ortasından herhangi bir öyküden başlayın, ister sondan, ister baştan. Borchert her öyküde kelimeler ile büyülü bir yolculuğa çıkmış gibi. Kelimelerin şiddeti, kelimelerin müziği, cümlelerin yakıcılığı. Onları ustaca ortalığa saçıyor, sonra başka bir yerde toparlıyor veya uzun uzun iplere diziyor gökyüzünde… Bulutlarla birlikte ağlıyorlar bazen de  güneşle birlikte parıldıyorlar. Bazı şeylerin, bazı duyguların kelimeler ile anlatılamayacağını düşünürsünüz ya, bu  kitabı okuduktan sonra her şeyin ama her şeyin insana ait bütün duyguların ne kadar karmaşık ne kadar derin ne kadar anlaşılmaz olsa da yazılabileceğine veya anlatılabileceğine ikna oldum. Dediğim gibi kelimelerin büyülü bir yolculuğuna tanık oluyorsunuz hemen her öyküde.

KitapEki
KitapEki

Wolfgang Borchert, İkinci Dünya Savaşı’nın insanlığı ve insanları paramparça eden vahşetini öyle bir anlatmış, öyle bir öyküleştirmiş ki, savaşın bütün yıkıcılığını yıllar yıllar sonra okurken bile hissediyorsunuz. Bu savaş dinlerin, edebiyatın ve sanatın yeniden yeniden sorgulanmasına neden olacak kadar tahribat yaratmış olduğundan savaş sonrası Yıkım Edebiyatı diye bir akım baş gösteriyor. Savaşı bütün gerçekliği ile dilbilgisi kurallarına ihtiyaç duymadan doğrudan, en derinden ve en inandırıcı bir şekilde anlatmak üzerine kurulu bir edebiyat akımı. İşte bu akımın, Yıkım Edebiyatı denilen türün en tanınmış yazarlarından biri Wolfgang Borchert (1921-1947) Savaşı bizzat yaşamış ve bedelini en ağır şekilde ödemiş biri. Kısacık yaşamını son nefesine kadar savaş karşıtı olarak anlamlandırmış büyük bir  yazar.

Kitaptan alıntılar:

Woronech’te toprağa verildi 57 kişi. 57 kişinin hiçbir şeyden haberi yoktu. Ne öncesinde, ne sonrasında. Önce şarkı bile söylemişlerdi. Aman de hey aman. Ve biri bir mektupta şöyle yazmıştı eve: Sonra bir gramofon alırız. Ama derken dört bin metre ötede  bir emir üzerine bir düğmeye basmıştı ötekiler. Birden parke kaldırımda eski bir kamyonun boş fıçılarla gidişi gibi gümbürtüler duyulmuştu. Topların gümbürtüsü. Sonra da Woronech’te 57 kişiyi toprağa vermişlerdi. Daha önce şarkılar söylemişti 57 kişi. Ama sonradan hiç ağızlarını açmadılar. 9 oto tesviyecisi, 2 bahçıvan, 5 memur, 6 tezgâhtar, 1 berber, 17 çiftçi, 2 öğretmen,1 rahip,6 işçi, 1 müzisyen, 7 öğrenci. Hepsini Woronech’te toprağa verdiler. Hiçbirinin haberi yoktu başına gelecekten.57 kişi. (UZUN UZUN YOLLAR UZUNLUĞUNCA isimli öyküden)
SAVAŞTA HERKESİN BABASI ASKERDİR.

SAVAŞTA HERKESİN BABASI ASKERDİR

On defa yazdı bu cümleyi. Büyük harflerle. Ve savaşı, Ş’yle. Şeker yazar gibi.  (Bu SALI isimli öyküden)

Bu öykülerin çoğunda ironi ve hüzün öyle bir harmanlanmış ki derin gülmelerden derin ağlamalara geçer gibi oluyorsunuz ve bu coşkulu metinler insanda şiir yazma, bağıra çağıra şarkı söyleme veya usul usul ağlama isteği uyandırıyor.  Aşağıda  Hayır DE isimli bir şiirinin linkini lütfen açıp dinleyin. (Genco Erkal seslendirmiş) Sonra da bu kitabı alıp bu savaş karşıtı inanılmaz güzel öyküleri okuyun.

Bu kadar hararetle tavsiye ederken unutmadan söylemem gereken, bu kitabın asla acele ile okunamayacağıdır. Özenle ve yavaş okumalısınız. Zaten öyküler tarafından çarpıldığınız için kitap sizi buna mecbur ediyor. Mecbur oluyorsunuz yavaşlamaya.

Genco Erkal’ın sesinden Hayır De (Wolfgang Borchet): 

  • Ama Fareler Uyurlar Geceleyin
  • Yazar: Wolfgang Borchert
  • Çeviri: Kamuran Şipal
  • Türü: Öykü
  • Baskı Yılı: Nisan 2017
  • Sayfa Sayısı: 336 Sayfa
  • Yayınevi: Yapı Kredi Yayınları
Feride Cihan Göktan

Feride Cihan Göktan

Radikal 2, Birgün, Birgün Pazar ve Kitap eklerinde deneme türü yazıları ve kitap yorumları yayınlandı. Egeli Kadın Yazarlar Platformu'nun ortak çıkardığı kitaplarda ve çeşitli dergilerde öykü ve deneme türü yazıları mevcuttur. Ayrıca "Cadı" ismiyle sahnelenen bir oyunun da senaryosunu yazmıştır. Tıp doktoru. İzmir'de yaşıyor.
Feride Cihan Göktan

Tempus

FACEBOOK YORUMLARI

Yorum

Cevap Yazın

Lütfen gördüğünüz rakamları bitişik olarak yazınız! *