Biz (de) Hayır Diyoruz!

Dünyanın kirli geçmişine ait gerçek bilgileri sadece aklımıza değil duygularımıza, ruhumuza işleyerek yazan çizen gösteren bir yazar var. Gerçekleri ruhunuza balyoz gibi indiren ve bakışınızı değiştiren Eduardo Galeano.

Dünya kaynıyor, bazı yerlerde homurdanıyor olabiir ama çoğunlukla çok öfkeli. Dünya üzerinde yaşayan herkes ama herkes kendi payına düşen bu huzursuzluğu hafifçe bir iç geçirmeden tutun delirerek ölmek derecesine kadar geniş bir yelpazede yaşıyor. Her yeni doğan çocuğa güler gibi yaparak kederleniyoruz geleceği için. Yüksek sesle veya fısıldayarak soruyoruz bazen kendimize bazen birbirimize… Ne olacak bu gidişatın sonu? Bu yoksulluk, bu açlık, bu savaşlar, bu göçler, bu ötekileştirme ve tabii ki bütün bunlara sebep olan bu korkunç kötülük… Her geçen gün tırmanarak büyüyor. Kötülük büyürken karşılığında büyüyen öfke, intikam ve şiddet sarmalı birbirinin içine geçerek daha da büyüyor. Korkarım ki dünyayı yörüngesinden saptıracak ve parçalanıp gidecek dünya.

Şu an sakin bir odada müzik dinleyerek neşeli bir manzaraya bakıyor olabilirsiniz ve dünya sizin gözünüze çok güzel geliyor olabilir. Hele başınız filan da ağrımıyor herhangi bir haber programı da seyretmemişseniz. Bu yalancı bir iyilik halidir. Gerçekler böyle değil. Dünyayı anlamak gerçeklerden geçiyor. Gerçekleri gördükçe okudukça yaşadıkça bu tırmanan kötülüğünün karşısında bir nebzede olsa yer almak gelecek nesiller için daha yaşanılası bir dünya yaratmaya ortak olmak demektir. Dünyanın kirli geçmişine ait gerçek bilgileri sadece aklımıza değil duygularımıza, ruhumuza işleyerek yazan çizen gösteren bir yazar var. Gerçekleri ruhunuza balyoz gibi indiren ve bakışınızı değiştiren Eduardo Galeano.

 
KitapEki
KitapEki
   

Biz Hayır Diyoruz isimli kitabını okudum bu ayki yazım için. Daha doğrusu okuma grubumuzun seçtiği kitaptı. Okurken neredeyse her sayfa çizikler içinde kaldı. Cümlelerin altını çizmekle kalmayıp bol yıldızlı sayfalar birikti. İnsanı öfkelendiren coşturan aslında hep bildiğimiz ama üstü hep kapanmış o derindeki sızıyı hani dünya ağrısı derler ya işte onu kemiklerinize kadar duyacağınız bir kitap yazmış Eduardo Galeano. Dünyanın bütün pisliğini apaçık ortaya dökmüş hiç saklısı ve gizlisi yok. Bu kadar apaçık yazılmış bir metin nasıl edebi olabiliyor, bu kadar  öfkeli bir metin nasıl hiç klişe bir şey söylemeden bu kadar  incelmiş dokunaklı bir söz  ustalığı ile süregidiyor diye düşünmeden edemiyor insan.  Çünkü okuyanı acıtıyor satırlar. İnsan olduğundan utanası geliyor insanın. 1776 Birleşik Devletler Bağımsızlık Beyanname’sinde her siyahın bir beyazın dörtte üçü olduğu yazılıymış. İnanılası gibi değil. İnanamadım baktım. Evet doğru. Her on Guentemalıdan altısı yerli ama Guatelemala’da “yerli” küfür olarak kullanılıyor diye yazmış. İnanılacak gibi değil. Araştırdım. Doğru.  Bunlar gibi asla inanılacak gibi olmayan iğrenç gerçekleri anlatıyor.

Kitaptan bir alıntı: “Güçlülerin despotizmine hizmet eden, yoksulları cezalandıran ve spekülasyon ekonomisi üreten bir serbest pazarda arzın ve talebin şüpheli evliliği. Üretimin nefesi kesiliyor, çalışmanın prestiji düşürülüyor ,tüketim Tanrılılaştırılıyor. Döviz bürolarının tabelaları sanki sinema perdesiymiş gibi izleniyor ve dolardan sanki insanmış gibi bahsediliyor: “peki, dolar nasıl?”  sayfa.190

Doların, eronun insan muamelesi gördüğü, insanların alabildiğine aşağılandığı çok modern zamanlardan geçiyoruz. Haliyle herkes ama herkesin payına bir şekilde az veya çok mutsuzluk ve en azından huzursuzluk düşüyor. Makalenin başında yazdığım gibi bu insafsız bir eşitsizlikle beslenen kötülük sarmalında dünya kemiklerine kadar ağrıyor. Böyle giderse can çekişecek.

Eduardo Galeano’nun bu kitabını okumadıysanız okumanızı öneririm. Rahatsız olmanız için. Dünyanın geçmişine daha geniş bir pencereden bakmak gelecek için belki daha çok endişelendirecek bizi. Ama rahatsız olmak ve endişelenmek, ötekileri daha iyi anlamamızı, savaşlara daha çok hayır dememizi ve bu dünyada daha çok iyilik olsun diye daha çok çaba sarf etmemiz gerektiğini düşündürebilir bize.  Kısaca daha çok “hayır” dememiz gerektiğini.

  • Biz Hayır Diyoruz
  • Yazar: Eduardo Galeano
  • Baskı Yılı: 2016
  • Sayfa Sayısı: 200 Sayfa
  • Yayınevi: Metis Yayıncılık

Feride Cihan Göktan

Radikal 2, Birgün, Birgün Pazar ve Kitap eklerinde deneme türü yazıları ve kitap yorumları yayınlandı. “BirAğrı’dır Yaşamak “ isimli bir kitabı vardır. Egeli Kadın Yazarlar Platformu'nun ortak çıkardığı kitaplarda ve çeşitli dergilerde öykü ve deneme türü yazıları mevcuttur. Ayrıca "Cadı" ismiyle sahnelenen bir oyunun da senaryosunu yazmıştır.
Tıp doktoru ve akademisyen. İzmir'de yaşıyor.
Feride Cihan Göktan

0 Reviews

Write a Review

FACEBOOK YORUMLARI

Yorum

Feride Cihan Göktan

Radikal 2, Birgün, Birgün Pazar ve Kitap eklerinde deneme türü yazıları ve kitap yorumları yayınlandı. “Bir Ağrı’dır Yaşamak “ isimli bir kitabı vardır. Egeli Kadın Yazarlar Platformu'nun ortak çıkardığı kitaplarda ve çeşitli dergilerde öykü ve deneme türü yazıları mevcuttur. Ayrıca "Cadı" ismiyle sahnelenen bir oyunun da senaryosunu yazmıştır. Tıp doktoru ve akademisyen. İzmir'de yaşıyor.

Read Previous

TÜRKİYE’NİN BİSİKLETLİ KADINLARINDAN BELGESEL GÖSTERİMİ

Read Next

KÜÇÜK ANATOLA’YI KURTARMAK

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Lütfen gördüğünüz rakamları bitişik olarak yazınız! *