KitapEki
    Citizen Kane Sonrası Orson Welles Filmlerinin Panoraması • Kitap Eki
 
TUDEM
 
DESTEK

Citizen Kane Sonrası Orson Welles Filmlerinin Panoraması

Orson Welles filmografisini mercek altına alarak yönetmenin “Yurttaş Kane” (Citizen Kane) sonrası filmlerindeki tarzını, teknik ve estetik yaklaşımını inceleyen bir video essay yayımlandı.

FilmLoverss‘ın The Discarded Image‘den aktardığı habere göre, montaj, sinematografi, alan derinliği, flashback yapısı gibi birçok bakımdan sinemaya yenilikçi bir bakış getiren Orson Welles’in özellikle 1941 yapımı “Yurttaş Kane” filmi sinema okullarında ders olarak okutulan türden bir yapım. Her ne kadar 1942 yılında düzenlenen Oscar ödül töreninde aday olduğu kategorilerden yalnızca senaryo dalında ipi göğüslemiş olsa da “Yurttaş Kane”, sinema tarihinin en iyi filmlerinden biri olarak görülüyor.

Bütçe ve stüdyolar ile sıkıntılar yaşamış ve kariyerine Avrupa’da devam etmiş olan Welles, filmlerindeki yenilikçi kamera kullanımları, kurgu, kompozisyonun estetik kullanımı ile adeta tarihte öncü bir noktada bulunuyor. The Discarded Image kanalının hazırladığı video essay, yönetmenin “Yurttaş Kane” sonrası işlerine odaklanıyor. “Şanghaylı Kadın” (The Lady from Shanghai), “Bitmeyen Balayı” (Touch of Evil), “Dava” (The Trial), “Muhteşem Ambersonlar” (The Magnificent Ambersons) ve diğer filmlerini mercek altına alan video essay, yönetmenin kariyerinde bir gezintiye çıkarıyor.

 
KitapEki
Say Yayıncılık

Orson Welles filmografisine bir bakış

Orson Welles, “Yurttaş Kane” filmindeki lükse kaçan stüdyo desteğini daha sonraki filmlerinde bulamadı. Stüdyolar tarafından senaryoları kesildi, filmlerini kendisi finanse etmek durumunda kaldı. Kariyerini Avrupa’da devam ettirdi. Ancak “Yurttaş Kane”deki başarısı ve sanatsal yaklaşımı diğer filmlerinde de görülmeye devam etti. Video essay, “Yurttaş Kane” sonrasındaki filmlerde Welles’in yaklaşımını inceliyor. Welles bir sene sonra “Muhteşem Ambersonlar”  filmini çekti. Kurgu aşamasında stüdyonun dayatmasıyla bazı müdahaleler yapılmış olsa da “Muhteşem Ambersonlar”, Welles’in kurgunun en az olduğu filmi. Kesmesiz kamera hareketleri kullanan Welles, aynı zamanda ışık kullanımı ve kamera açılarıyla mekân özelliklerini ön plana çıkarıyor. Welles kesme olmadan kamera hareketleriyle farklı seviyelerde başarılı alan kullanımını farklı filmlerinde de kullanıyor. Uzun planların en bilineni ise “Bitmeyen Balayı” filminden.

Öte yandan yönetmenin çerçevedeki kompozisyon oluşturma yöntemi de ele alınıyor. Welles’in kompozisyonları karakterlerin yer aldığı durumu özetlerken çevresiyle kurdukları ilişkiler anlamında da karakterleri ön plana çıkarıyor. Ayrıca kamera açılarıyla, özellikle dutch angel kamera açıları ile dinamik bir izlek sunuyor. Welles kamera hareketlerini ve set tasarımlarını hikâye ile paralel olarak kullanarak karakterlerini sahnenin psikolojisine fiziksel anlamda da sokuyor. “Dava” filminden verilen labirent benzeri bir sahne buna örnek gösterilebilirken aynı zamanda kompozisyondaki frame-in-frame kullanımına da dikkat çekiliyor. Welles’in yönetmenlik tarzının görsel üzerindeki yansımasına ışık kullanımı da örnek gösterilebilir. Işık ve gölgelerin kullanımı film-noir estetiği sunarak karakterlere dair önsel bilgiler sunuyor.

The Discarded Image kanalının Welles filmlerine odaklanan video essay‘i şurada:

FACEBOOK YORUMLARI

Yorum

Haber Merkezi

Read Previous

Ali Ergül’ün Yönettiği ‘Kumun Gecesi’ne Berlin’den Ödül

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Lütfen gördüğünüz rakamları bitişik olarak yazınız! *