YERLİ DİZİ YERSİZ UZUN

Yerli Dizi Yersiz Uzun, bir başucu kitabı. Korkut Akın gibi sinemaya gönül vermiş, televizyonlarda diziler çekmiş tecrübeli bir yönetmen, entelektüel bir akademisyen ve birikimli bir yazarın dilinden, gözünden, televizyon dizilerinin tarihi ve günümüzde geldiği (reklam arası dizi) hiç de iç açıcı olmayan durumu hakkında bilgi sahibi olmak, müthiş bir kazanım doğrusu. Henüz okumadıysanız kaçırmayın derim.

Roman, öykü, şiir, deneme gibi edebiyatın çeşitli alanlarında kitaplar yayımlayan Klaros Yayınları, Ocak 2021’den itibaren “Sinema Kitapları” dizisine başladı. “Klaros Sinema Kitaplığı” dizisinin editörlüğünü sinema yazarı, yönetmen, Türkiye sinema tarihi üzerine yaptığı çalışmalarla bilinen, Evrensel gazetesi yazarı Mesut Kara üstleniyor.

Dizinin Ocak ayında çıkan ilk üç kitabı: Sinemacı yazar Korkut Akın imzalı “Yerli Dizi Yersiz Uzun” Nesrin Tan imzalı “Türkiye’de Televizyon Dizileri” ile Mesut Kara ve N. Utku Uluer’in derlediği “Sinematik yazılar”. 

TİMAŞ
TİMAŞ

Bu yazıda, Yerli Dizi Yersiz Uzun’dan bahsedeceğim. Tabii, öncelikle kitabın yazarı, sevgili Korkut Akın’dan. Kendisi, şahsen tanıma ayrıcalığına sahip olduğum, çok yönlü bir sanat ve edebiyat insanı. Deyim yerindeyse on parmağında on marifet olan kişilerden.  Yönetmen, senarist, yazar, editör, gazeteci, akademisyen, aktivist… Bunların yanı sıra, sıkı bir okuyucu ve sağlam bir gözlemci. Ama hepsinden önemlisi: İyi bir insan. Bunu özellikle yazıyorum, çünkü günümüzde onun gibi iyi ve güzel insanlara nadir rastlıyoruz. Nesli tükenmeye yüz tutmuşlardan o. Bu yüzden büyük bir ihtimamla korunup kollanması gereken değerlerden.

Kitabın başında şöyle ifade ediyor kendini: “Yolda gazete görse çöküp okuyan bir çocuktu Korkut… Hâlâ da sürüyor o özelliği…” Okumayı, yazmayı, izlemeyi, düşünmeyi, sorgulamayı bir yaşam biçimi haline getirmiş Korkut Akın. Böyle olunca yaratıcılık da had safhada oluyor haliyle. Örneğin, 1983’ten bu yana kendi eliyle, “Yeni Yıl Kartları” tasarlayıp bastırıyor. Sonra da onları postayla göndermeyip sadece elden dağıtıyor.

Yeşilçam’da reji asistanlığı, senaristlik ile başlayan uzun ve meşakkatli sinema serüveni, televizyonlarda yönetmenlikle devam etmiş. Bir sürü başarı hikâyesiyle dolu bu süreç. Kısa film dalında, iki birincilik, bir mansiyon ve Berlin Fim Festivali’nde Büyük Ödül Adaylığı var. Ayrıca Çağdaş Gazeteciler Derneği, Yılın TV programı ödülü almış. Bunların yanı sıra bir yandan da akademik hayatını sürdürmüş. Müjdat Gezen Sanat Merkezi’nde ve İstanbul Aydın Üniversite’sinde sinema dersleri vermiş. Halen çeşitli dergilerde, kitap eklerinde, internet sitelerinde sinema, edebiyat ve sanat üzerine yazılar yazıyor. 

Yayımlanmış iki adet kitabı var Korkut Akın’ın. Birincisi, “Yitik Umutların Gece Bekçisi” isimli nehir söyleşi, ikincisi ise aynı zamanda yüksek lisans tezi olan “Yerli Dizi Yersiz Uzun”. Adından da anlaşılacağı üzere, televizyonlarda yayınlanan dizilerin gereksiz uzunluğu üzerine geniş çaplı bir araştırma, soruşturma ve değerlendirme kitabı Yerli Dizi Yersiz Uzun. Büyük bir ilgi ve merakla okudum. Okurken televizyon dizileri hakkında bir hayli bilgi sahibi oldum. 

Dizilerin 130-140 dakika süren çıldırtıcı uzunluğunun nedeni, daha fazla reklam yayınlayıp daha fazla kâr elde etme çabası elbette. RTÜK (Radyo Televizyon Üst Kurulu), izleyicinin de haklarını gözeterek reklam süresini, bir saat içinde 12 dakika ile kısıtlayınca böyle absürt bir çözüm bulunuyor! Çünkü televizyon kanallarının ve dizi yapımcılarının tek kazancı söz konusu reklamlar ve bu kısıtlı süre zarfında elde edilen reklam geliri, dizi maliyetleri ve rekabet unsurları göz önüne alındığında, epey yetersiz kalıyor. Dolayısıyla dizileri ikinci saate uzatıp araya ikinci bir reklam kuşağı yerleştiriliyor. Hal böyle olunca dizilerin kalitesi düşüyor, kamera önünde ve arkasında çalışanların şikâyetleri artıyor. Seyirciler açısından da onca saat televizyon karşısında dizi izlemek hoş bir durum olmasa gerek.

Kitap, yerli dizilerle ilgili bir sürü handikabı gözler önüne seriyor. Kamera önünde yer alan tanınmış yüzlerden ziyade, kamera arkasında çalışan, üreten, koşturan emekçilerin sorunlarına ışık tutup çözümler arıyor. Arka kapak yazısını yazan, değerli yönetmen sevgili Seyhan Akın’ın deyişiyle: “Bu kitap, tv kanallarının daha fazla reklam hırsıyla yılan hikâyesine dönen yerli dizilerimizin, üretim aşamasında yaşananlara bir pencere açıyor.” 

Kitabın, Aradan geçen bunca yılda... başlığı altındaki giriş yazısında okuyoruz ki,  bu sektörde yaşanan onca iş cinayetine, onca itiraza, onca tepkiye, onca girişime karşın, bir arpa boyu bile yol alınamamış. Dizilerin uzun olmasını, sayısı bir elin parmaklarını bile geçmeyen yapımcılar dışında, gerek emek verenler gerekse izleyenler izlemese de, hâlâ sürüyor bu sistem(!) Bu da doğal olarak özgün, nitelikli, kaliteli dizilerin yerine, birbirinin tekrarı olan sıradan dizilerin geçmesine yol açıyor.  

Türkiye’de 1970’lerde tek kanallı devlet televizyonu ile başlayan yerli dizi serüveninin günümüze kadar kat ettiği ya da edemediği yolun ayrıntılı bir hikâyesi Yerli Dizi Yersiz Uzun. Korkut Akın, sinemacı ve televizyoncu kimliğiyle dizi sektöründe yaşanan sorunların geniş çaplı ve derinlemesine bir değerlendirmesini yapıyor. Sabah gün ağarırken evinden çıkıp sete giden ve gün ağarırken eve dönen set çalışanları, onların sigortasız, sosyal güvenlikten yoksun çalışma koşulları, bu sorunlarla ilgili meslek birliklerinin tutumu ve basındaki yansıması gibi çok çeşitli alanlara ve süreçlere değiniyor.   Korkut Akın, kendisi de dizi çekmiş (Zamanda Yolculuk, TRT) bir yönetmen olarak, kitapta, yapımcısından yönetmenine, senaristinden montajcısına ve bu sektöre emek veren bir sürü insanla yaptığı röportajlarda daha içeriden sorular soruyor, yanıtlar arıyor. 

Yerli Dizi Yersiz Uzun, bir başucu kitabı. Korkut Akın gibi sinemaya gönül vermiş, televizyonlarda diziler çekmiş tecrübeli bir yönetmen, entelektüel bir akademisyen ve birikimli bir yazarın dilinden, gözünden, televizyon dizilerinin tarihi ve günümüzde geldiği (reklam arası dizi) hiç de iç açıcı olmayan durumu hakkında bilgi sahibi olmak, müthiş bir kazanım doğrusu. Henüz okumadıysanız kaçırmayın derim. 

  • Yerli Dizi Yersiz Uzun
  • Türkiye’de Televizyon Dizileri
  • Yazar: Korkut Akın
  • Türü: İnceleme
  • Baskı Yılı: Ocak 2021
  • Sayfa Sayısı: 201 Sayfa
  • Yayınevi: Klaros Yayınları

Latest posts by Necla Akdeniz (see all)
Vinkmag ad

FACEBOOK YORUMLARI

Yorum

Read Previous

Bir Köpeğin Kalbinde İnsanlığı Aramak

Read Next

Çin, Chloé Zhao İmzalı ‘Nomadland’in Aday Olduğu Oscar Ödül Töreninin Yayımlanmasını Yasakladı

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Lütfen gördüğünüz rakamları bitişik olarak yazınız! *

Follow On Instagram