TUDEM
 
DESTEK

Bekledik, geldi ve Devrim Bize Güldü Geçti

Faba Kahve

Şükrü Erbaş’ın Köylüleri Niçin Öldürmeliyiz şiirini bilirsiniz. Turgut Ulucan İletişim Yayınları’ndan bu ay çıkan Devrim Bize Güldü Geçti romanında sanki bu şiirde sorulan soruların yanıtını veriyor. Çok akıcı bir üslup ve kolay okunan bir öyküyle.

Devrim; Hep Beklediğimiz…

 
KitapEki
KitapEki

12 Eylül Darbesi’nden birkaç ay önceydi. Ortaokullu ablalarımızın İGD toplantılarına katıldığı, yaşıtımız çocukların kör kurşunlarla öldürüldüğü günler. Babam mahpustu ve Salı Perşembeleriydi görüş günleri. Küçük bir Anadolu kasabasındaydık. Solcuyduk. Kız kardeşimle birlikte “devrim olacakmış”ı tartışıyorduk. O fena halde Sovyetçiydi ben ise ulusalcı. Politizasyonun tavan yaptığı bir dönem. Ne olduğu hakkında pek fikrimiz yoktu ama Devrim’i bekliyorduk. Yıl 1980’di. İlkokula başladığım seneydi.

0000000680960-1

Devrim geldi, geldi ve bize pıhh dedi güldü geçti.

Turgut Ulucan’ın Devrim Bize Güldü Geçti romanını duyduğumda hemen bu an geldi aklıma. Kitap boyunca da benzer anı parçaları hiç yakamı bırakmadı.

Devrim Değildir O Devrim Olsa Duramazsın…

Bu ülkede herkesin mutlaka bir darbe anısı vardır. Turgut Ulucan Devrim Bize Güldü Geçti adlı romanında o anılarımızı hatırlatıyor. Hep acılı olacak değil ya. İronik, eğlenceli ve iğneleyici tarafından bakıyor ülkeye.

Bir novella, kısa bir roman Devrim Bize Güldü Geçti. Kısa olması kısa zamanda okunmasına neden oluyor. Çabuk okunmasının bir diğer nedeniyse akıcılığı.

Orta Anadolu yerelinin diline epeyce aşina olduğum halde hayatta duymadığım sözcükler, anlamını bilmediğim deyimler, cümleler var romanın epeyce bir bölümünde.

“… Bayırları, belenleri, büküşleri aç alavan yürüdüm. Cırcarcar oynayan çocuklar, Allah’ın çayırına çimenine bel bel bakan koyunlar, dirgenle, tırpanla şakalaşan cohcohlu köylüler gördüm. …” sayfa; 32

“… Sıracalı, marazlı ve büğdür demektir. …” sayfa; 121

Dile hâkim, köye ve köylüye hâkim bir yazar Ulucan. Uzun yıllar yurtdışında yaşayan birisi için kolay bulunmayacak bir meziyet. 2015 yılında yine İletişim Yayınları tarafından basılan Nergis isimli ilk romandan sonra ikinci romanı Devrim Bize Güldü Geçti bu ay basıldı. Nergis romanını okumadım henüz, acılı bir öykü olduğunu söylüyor okuyanlar.

“…Korkağı doksan sene yaşar köylünün. …” Sayfa; 27

Milli Mücadeleyi, 1960 Darbesi’ni görmüş kuşakların yanında 12 Eylül’e giden günleri yaşayan kuşağın hikâyesi. Üç kuşak üç “devrim”.

Kemal Tahir’in Yediçınar Yaylası, Köyün Kamburu ve Bozkırdaki Çekirdek romanlarında bir köylü tipolojisi vardır. Kurnaz, işine geldiği gibi davranan, maço, en ufak devlet görevlisinin karşısında el pençe olup, arkasından demediğini bırakmayan, faydacı. Bülent Ulucan’ın romanı gerek dildeki benzerlik; gerek davranış kalıbındaki örtüşme dolayısıyla okuyucuyu bir Kemal Tahir romanı okuyor sanrısına kaptırabilir. (Kemal Tahir Çorum ve civarı köylüsünü, Ulucan Yozgat köylüsünü anlatıyor ki bilindiği gibi aralarında Çin Seddi yok.)

Köy ve köylünün anlatıldığı romanlarda karakterler ne salt iyi ne salt kötüdür. Bunu kendi köylümüzü bildiğimiz için Anadolu’dan yola çıkarak tespit ederiz. Faydacı, bir karış toprak için yıllarca kavga edebilecek, çıkış gerekçesi çoktan unutulmuş kan davalarında can alan can veren, kiminde abartılı ama çokça gerçekçi tanımlanan karakterler.

“… Köylü dediğin fırıldak gibi her yana döner ki arkadan gelip yel vurmasın. Bi şey kuruyo bu namussuz. Yarın çıkar kokusu. …” Sayfa; 81

Devrim Bize Güldü Geçti’de karakter bol. Farklılar mı birbirlerinden, değiller. Hepsini toplasan aynı insan diyebileceğimiz karakterler. Ulucan’ın bunu özellikle yaptığını düşünüyorum. Bahsettiğimiz “köylü tipolojisini” ete kemiğe büründürmek için yazmış sanki. Olumlu denilebilecek tek karakter Zabun Lütfü ki o da bir cins anti-kahraman. 100’ünü aşıp bunama emareleri gösteren İsmet Paşa’nın emirberi Sadık Emmi, köyün zengini ve muhtarı Osman Ağa, Muhittin, Üzeyir, Üzeyir’in karısı Hürü, Osman’ın karısı Zale.

Zabun’un karısı Hanife, Osman’ın karısı Zale ve Üzeyir’in karısı Hürü başta olmak üzere kadın karakterler romanın en akıllı karakterleri.

Köy Enstitüsü mezunu Hasan Ali Hoca’nın uğradığı kesitten beri Akpınar köyünde bir komünizm hayaleti dolaşıyor. Zenginlere korku, yoksullara umut veren bir hayalet.

Devrim Bize Güldü Geçti, muzip, akıcı bir roman. Zaman zaman sosyal medyadan “Biz böyle bir ülke değildik, ne oldu bize?” serzenişlerine bir cevap niteliğinde aynı zamanda: ‘Hep böyleydi bu ülke kardeş, eskiden hiçbir şeyden haberin olmuyordu. Şimdi en ücra yerde yaşananlardan bile saniyesinde haberin oluyor, o kadar.’

  • Devrim Bize Güldü Geçti
  • Yazar: Turgut Ulucan
  • Sayfa Sayısı: 140
  • Basım Yılı: Şubat 2016
  • Yayınevi: İletişim Yayınları

Kitap Eki Dergisi
Güzella Bayındır
Takip için
Latest posts by Güzella Bayındır (see all)

FACEBOOK YORUMLARI

Yorum

Güzella Bayındır

Akıntıya Karşı Aziz Nesin; Akıntıya Karşı Orhan Kemal; Akıntıya Karşı Behice Boran-Tek Başına Bir Koro belgesellerinin yapıcısı SineGöz Film Atölyesi'nin üyesi. Belgeseliyle aynı ada sahip Behice Boran kitabının yazarı. Zela'nın annesi. Okur, yazar, düşünür, gezer.

Read Previous

Cengiz Aytmatov farkıyla aşk

Read Next

Çocuk kitaplarını çocuklar değerlendirdi

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Lütfen gördüğünüz rakamları bitişik olarak yazınız! *